Được viết bởi Nicole Douglas, chủ nhân của Nicole Douglas Music Studio

Tôi còn nhớ những buổi học piano đầu tiên của mình khi còn là một đứa trẻ, tôi chỉ muốn chơi được nhưng bài hát yêu thích của mình ngay lập tức. Thực sự rất khó để học cách kiên nhẫn với bản thân mỗi khi đến giờ luyện tập. Khi nghe ai đó chơi được một bản đàn hoàn chỉnh, tôi tự hỏi tại sao việc ấy lại quá khó với mình. Và tới bây giờ, khi đã là một thầy giáo dạy piano, tôi mới thực sự nhận ra vấn đề, đó là vì tôi đã cho rằng việc học chơi piano đơn giản hơn rất nhiều so với trải nghiệm thực tế.

Bởi vậy, nếu bạn chỉ mới bắt đầu hay còn chưa tham gia một buổi học đàn nào, thì bạn sẽ cần phải chuẩn bị tâm lý cho những gì?

1. Khả năng xử lí thông tin của bộ não quyết định tốc độ đàn của bạn

Có hai phép so sánh mà tôi rất thích khi chia sẻ với học viên về sự kiên nhẫn trong quá trình học tập. Một trong số đó là về chuyện lái xe. Cứ coi như bạn đã vượt qua bài thi sát hạch và hiện giờ được phép tự mình lái xe. Vậy thì, tại sao lại không đi thẳng lên cao tốc và chạy ở tốc độ 100km/h ngay trong ngày đầu tiên bạn được nhận giấy phép lái xe. Hầu hết học viên trả lời là “tôi đâu có muốn chết!”. Vậy thì tại sao cha mẹ của họ có thể lái xe trên cao tốc? Chúng ta có thể nói rất nhiều về chuyện luyện tập nhiều hơn sẽ giúp mọi thứ trở nên dễ dàng hơn, nhưng luyện tập cần phải có thời gian. Đó là một trong những lí do tại sao lái xe ở tốc độ 100km/h là không khó với người dày kinh nghiệm. Chính nhờ họ đã học lái xe ở tốc độ 15km/h trước đó, rồi 40km/h, rồi 60km/h… Các học viên trẻ không nhận ra rằng, việc lái xe cần nhiều hơn khả năng vận hành một cỗ máy. Lái xe còn bao gồm cả việc hiểu biển báo, tuân thủ tín hiệu đèn giao thông và quan sát xe cộ cũng như đường đi. Khả năng hiểu và xử lí nhanh tất cả những yếu tố ấy trong cùng một thời điểm, điều đó giúp người ta lái xe nhanh hơn mà vẫn đảm bảo an toàn.

Vì thế, khi học ký xướng âm hay tập chơi một bản nhạc trọn vẹn, chúng ta cần tìm được tốc độ phù hợp với mỗi cá nhân. Thay vì hoàn thành toàn bộ tác phẩm,một cách học hiệu quả khác là chúng ta chọn một đoạn trích ngắn và dành thời gian làm tốt phần đó trước khi chuyển sang một phân đoạn khác. Điểm mấu chốt ở đây là chỉ tập chơi trong khả năng xử lí thông tin của chính mình.

2. Độ thuần thục và khả năng phối hợp quyết định tốc độ đàn của bạn

Phép so sánh yêu thích thứ hai đến từ tựa sách The Brain That Changes Itself (tạm dịch: Bộ não thay đổi chính nó) của Norman Doidge, được phỏng vấn và ghi lại trong cuốn sách là phép so sánh giữa bộ não và một sườn đồi phủ lớp tuyết mới rơi trắng và xốp của Tiến sĩ Alvaro Pascual-Leone. Bạn đem theo chiếc xe trượt của mình và leo lên đỉnh đồi và trượt xuống chân đồi. Lần đầu tiên, chiếc xe tạo ra một đường rãnh dọc sườn đồi. Bạn lại làm vậy một lần nữa, đường rãnh tiếp theo sẽ thế nào nếu chiếc xe bắt đầu từ vị trí tương tự lần đầu tiên? Rất gần với đường rãnh đầu tiên. Tất nhiên, hai đường rãnh có khác nhau nhưng cũng có phần giống nhau. Càng trượt nhiều lần từ một vị trí, đường rãnh sẽ ngày càng hằn sâu hơn và chiếc xe trượt sẽ dễ kiểm soát hơn. Và đó cũng là cách vận hành của hệ thần kinh, cũng là cách bộ não học một kỹ năng mới bất kỳ. Càng luyện tập nhiều thì việc chơi đàn càng trở nên dễ dàng. Nhưng nếu bạn chờ đợi quá lâu, những lớp tuyết sẽ lại phủ kín sườn đồi và bạn sẽ không thể tìm lại được những đường rãnh xe trượt đầu tiên.

Khả năng kiểm soát và phối hợp các ngón tay, cổ tay, vai và chân – tất cả các bộ phận trên cơ thể – phụ thuộc rất lớn vào khả năng điều khiển của các dây thần kinh. Và nếu bạn muốn các “đường rãnh xe trượt” của dây thần kinh hằn sâu hơn, bạn cần tập trung vào thực hiện động tác một cách chính xác và có kiểm soát. Điều đó cần rất nhiều trí lực. Và hàng năm, tôi vẫn nhắc lại với học viên của mình rằng:

Để chơi tốt nhất trong khả năng của mình, các bạn cần luyện tập để sự phối hợp giữa các bộ phận cơ thể, bao gồm chân, tay, tâm trí và đôi mắt, trở nên thuần thục. Điều này đồng nghĩa với việc trau dồi kỹ năng, không chỉ là chơi tốt từng bài cụ thể. Chơi một tác phẩm một cách trọn vẹn mỗi ngày không chắc đã đủ để các bộ phận cơ thể nhớ được động tác tới buổi học tiếp theo. Vì lẽ đó, bạn thường sẽ cần tập chơi các phân đoạn ngắn rất nhiều lần mỗi khi luyện tập.

Vậy nên, hãy kiên nhẫn mài dũa những kỹ năng mà nghe tưởng đơn giản này. Bạn đang tạo ra những đường rãnh xinh đẹp mới tinh lên sườn đồi tuyết phủ. Hãy cứ tiếp tục nỗ lực cuốc bộ lên đỉnh đồi, và thử lại lần nữa. Chắc chắn lần tới sẽ dễ dàng hơn.

3. Phát hiện lỗi sai của chính mình là một việc có ích

Khi những đứa trẻ học đi, chẳng tránh được việc bọn trẻ bị ngã. Nhưng người lớn xung quanh có ai nói cho chúng biết lỗi sai ở đâu mà chúng ngã không? Bạn có thể tưởng tượng được cảnh mọi người xung quanh cổ vũ và tỏ ra cực kỳ hào hứng về một việc cực kỳ đơn giản, ấy là đứng và đặt một chân lên trước chân còn lại không? Tôi chỉ ước chúng ta có thể giữ nguyên được sự hứng khởi đó khi xem một người chơi piano, guitar, hay là hát.

Ý tôi là, trẻ con học được cánh đứng vững chính nhờ việc chúng phải ngã. Chúng biết cần phải sử dụng vùng cơ nào để đứng và bước đi sau khi tìm ra những vùng cơ không cần thiết cho việc này. Học chơi một piano hay guitar cũng giống như vậy. Chúng ta học nhanh hơn thông qua việc tìm hiểu và loại trừ những cách thức không hiệu quả, so với được hướng dẫn đúng cách nhưng bản thân không chắc chắn rằng mình có đang thực hiên đúng hay không. Vì lẽ đó, chúng ta không thể rút kinh nghiệm từ lỗi sai khi chính mình thậm chí chưa thế nhận ra lỗi sai. Và một sự ăn mừng nho nhỏ là xứng đáng mỗi lần bạn nhận ra được một lỗi sai của mình. Đó là một sự tiến bộ thấy rõ. 

Một người bạn từng nói với tôi rằng, “nếu bạn mắc sai lầm và học được điều gì đó, thì có lẽ đó không phải một sai lầm”. Và Bob Ross, một hoạ sĩ có tiếng, đã khẳng định mạnh mẽ rằng. “chúng ta không mắc sai lầm, chỉ có những tai nạn vui nho nhỏ mà thôi”. Nếu bạn mắc một lỗi sai và nhận ra nó rồi thử lại lần nữa một cách cẩn trọng hơn, bạn sẽ học nhanh hơn rất nhiều

4. Tìm một giáo viên phù hợp

Tìm một giáo viên phù hợp và xác định mục tiêu cá nhân cho hành trình âm nhạc trước mắt cũng hết sức quan trọng. Khi tìm giáo viên, bạn cần chia sẻ mong muốn của mình qua mỗi buổi học cũng như điều bạn cần ở giáo viên. Bên cạnh đó, giáo viên cũng sẽ chia sẻ cho bạn thực tế của việc học nhạc sẽ khác thế nào so với mong muốn ấy.

Tốt hơn hết, thầy cô nên thẳng thắn. Cùng với đó, họ giữ bạn tập trung vào mục tiêu của mỗi buổi học, xác định bạn cần bao lâu để đạt được mục tiêu cũng như những trở ngại khó tránh khỏi.

Một vài lưu ý nhỏ

Sau đây là một vài điều bạn cần cân nhắc khi tham gia những buổi học đầu tiên:

  • Cần đem theo những gì. Đừng quên hỏi thầy cô để biết bạn cần chuẩn bị những gì. Bởi lẽ, mỗi thầy cô có thể có những hướng dẫn khác nhau, hoặc đối với một vài loại nhạc cụ, thầy cô sẽ có những yêu cầu cụ thể như học viên cần dây đàn dự phòng, lưỡi gà cho các loại kèn sáo, hay nhựa thông (sáp rosin) cho đàn violin.
  • Giờ học. Hãy có mặt sớm 5 phút trước khi lớp học bắt đầu, nhưng đừng mở cửa vào studio cho đến khi giờ học bắt đầu để tránh làm phiền các học viên của lớp trước đó. Và lưu ý này cũng áp dụng cho các lớp học trực tuyến.
  • Khi lỡ một buổi học. Bạn đang trả tiền cho thời gian của người giáo viên, và nếu bạn tới muộn hay bỏ lỡ một phần, thậm chí là cả một buổi học, thì giáo viên sẽ không thể hoàn trả lại khoảng thời gian đó cho bạn khi giờ học liền sau đó là dành cho một học viên khác.
  • Bài tập về nhà. Giáo viên của bạn sẽ có những yêu cầu rất cụ thể về việc bạn cần làm trong tuần tiếp đó. Hãy hỏi để biết mình có nên đem theo bút và sổ để ghi chép, hay thầy cô sẽ sử dụng một phương thức giao bài tập trực tuyến nào đó.

Và sẽ thế nào nếu bạn có một tuần tồi tệ và chẳng luyện tập một chút nào? Hãy cứ đến lớp. Một lúc nào đó, ai trong chúng ta cũng đều có những tuần khó khăn (và trong năm 2020 vừa rồi, mọi người đều đã cố gắng làm tốt nhất có thể). Đôi lúc, gặp gỡ giáo viên chính là điều bạn cần để xốc lại tinh thần, quay lại luyện tập và vượt qua phân đoạn khó mà trước đó bạn chẳng thể tiếp thu nổi. Vậy nên, hãy lại leo lên đỉnh ngọn đồi tuyết phủ và trượt xuống một lần nữa. Phần thưởng luôn là xứng đáng với nỗ lực của bạn!

April 2, 2021
  • 0
  • 0

Add Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *